دوصدوشصت سالګی لويه جرګه شيرسرخ مهر ختم برپراګنده ګی های ملی نيمه اول قرن هژدهم
عزيزاحمد خوارمل
درابطه با نوشته ی اقای بصيرکامجو
احمد شاه بابا می ګويد:
(( زړونه سوځی عجب اوردی په پيزوان کې**** ملامت دخلکو هيڅ به پرځان نږدی ))
به همه جهانيان بخصوص به تمامآ افغان ها معلوم وهويدا است که :کشورمان افغانستان عزيزتاريخ پرافتخار،درخشان ووزين چندهزارساله دارد،باشنده ګان اين سرزمين شيران ،مردان غيور،باشهامت ورزم آوران وفاتحين ده هاجنګهای آزادمنشانه ونجاتبخش آن اقوام قهرمان اند که دردرازهای تاريخ سياسی چندهزاره ساله خويش باافتخارات غرورآفرين اش يک ملت واحد تجزيه ناپذيروتسليم ناپذير رابوجود آورده ودرطول تاريخ ازآزادی ،استقلال وتماميت ارضی وطن ونواميس ملی خويش مردانه وارباايثارجان هاوقربانی سرها وريختاندن خون های پاک خود دفاع قاطعانه نموده وآنرا مانند مادر،ننګ وناموس وعزت خود حفظ نموده است ، ويکبار ديګر به وضاحت اعلام می دارم وباورمندم که توده های ميليونی افغان و هرفرزند اصيل، باتربيه ورشيد افغان اين ميراث ګران بهاء ګذشته ګان خويشرا درزمان حاضرودرآينده نيز با تمام امکانات وتوانمندی های مادی ومعنوی خود طوراګاهانه حفظ وبا پايمردی ،دليری ،هوشيارانه ودوامداراز آن حراست خواهند کرد.
اسنادمعتبر،شواهيدانکارناپذيروعمل کرده های عينی وواقعی موجوداست که دشمنان خارجی مابخصوص استعمارګران تلاش ورزيده اند تا اين ملت واحد را متفرق وپارچه،پارچه سازند وبرآن خودحکم روائی نمايند امابه اهداف شوم خود ناکام ګرديده اند سعی وتلاش به عمل آورده است تا اين کوشش خودرا از راه های وطروق ديګری دوام داده ومی دهند ودرداخل کشور مابرای خود مزدوران واجيران دست وپا کرده ،دريافت نموده اند وبرای ايشان وظيفه سپرده تابامتفرق ساختن وايجاد دشمنی ها،تاپه زدنها ومهرزدنها واتهامات وحرف های رذيلانه را تحت اين وآن عناوين،واقسام ګوناګون چال ها وفريب ها را به کار برده ومی برند تا وظايف سپرده شده باداران خويش را،اين غلامان واجيران استخدام شده به ګونه ی خوبتر انجام دهند ودشمنان ملت بزرګ افغان وکشور شان افغانستان را غرض دست يابی ورسيدن به اهداف شوم وغير انسانی شان که درقبال ملت بزرګ افغان ووطن ما دارد وبا آوردن بدنامی وپيروزی توطئه های شان عليه مردم ووطن ما، همين طاوريکه آرزومنداندخودشان را خشنود وشادمان سازند.
محترم خواننده ګرامی : درشرايط کنونی مردم ستمديد،داغديده ،جنګ زده،رنجور،مريض ،محتاج بی نان،بی دوا،بی لباس ،بی خانه وبی کاشانه دروطن آبايي خويش آوراه ،پريشان وګرسنه ........ به مواظبت ،رهنمايی ،کمک ،مساعدت،همبستګی ،وحدت ملی ،ملی تړون ،تعليم اوتربيه ... وبه صدها نوع همکاری ديګری بشری ،انسانی ووطنی غرض زنده ګی کردن وزنده ماندن نيازمند اندو اشد ضرورت دارند،امادرعوض شماری محدودی از به اصطلاح نوسينده ګان ويا نوسينده محترم کامجوواری برزخم های خونين مردم شريف ومتدين افغان نمک می پاشانند ، ودربرابر بابای شان ،به آن مردبزرګ ودوست داشتنی ،شخصيت ملی وبين المللی وطن شان چتيات می نويسند ونوشته های توهين اميز،مبتذل ،ناجايز،نامعقول وضدافغانی خويش رادرباره موصوف، به رشته تحرير در می آورند. آن غازی وآن فاتح که لقب بابا راازمردم آزاده خود کسب نموده وافتخارات زيادی را برای ملت با غرور افغان کمائی نموده ،شما دورازکلام و همه مناسبات اخلاقی واجتماعی دود ودستورافغانی عنوانی ايشان به ادرس ايشان الفاظ غير انسانی وغير مؤدبانه می نوسيدکه اين خودنماينده ګی از تربيه و ...... می نماييد .
محترم کامجو: ازينکه شما ازاين افتخارات شرمسار هستيدومتيقين هستم تازمانيکه درکشورموجود بودايد شما هم بابا می ګفتيد،وفی الحال بنا بردستوربادارانت توهين وناسزا ګويی می نمائيد، به اين نکته توجومبذول نماييد:شکرالحمدالله تاريخ بزرګ کشورباستانی ما شاهيد آنست که برادری اقوام شريف ومتدين ميهين ، بوجودآورنده يک ملت شجاع ،شمشيرزن وقهرمان بوده ودرمقابل هم ازاحترام متقابل برخوردار بوده که يکی ازخصوصيات عمده ی غرورملی شان بوده است ودرآينده نيزچنين روش انسانی را درسرلوحه زندګی وزيست باهمی خويش باديګران رادراولويتهای اجتماعی خودخواهند داشت .
وطندارمحترم :يک بار ديګر به طورواضح ،روشن وسريع خاطرنشان می سازم ، ما هيچګاه حرکات وامورات انجام شده فردی ،بعضی از افراد را که مرتکب جنايات وغيره اعمال ضدبشری ،ضدانسانی ،ضدملی وضدافغانی ګرديده اند ودرتاريخ کشور ازهمين اشخاص تذکار به عمل آمده است ،درجمله نبردهای قومی بشماريم ،هيچ وقت اين ګونه اعمال فردی را درجمله جنګهای ونبردهای قومی به حساب آورده نمی توانيم ،ولی بااظهار تاسف بايد ګفت که يک تعداد افرادوبعضآ يک تعداداز ګروهی های سياسی وحلقات بنام روشنفکری تحت نام کميته هاوسازمانهاوکانون های فرهنګی وکلتوری بوجود آمده ، که متاسفانه اين زهرتبعيض دربعضی ازګفته ها،ونوشته ها صحبت ها ،واعمال ناشايسته اين شان چنين اعمال وکارروايی های ديده شده وديده می شود مانند نوشته فوق الذکرشما .
محترم کامجو: هرفرزند اصيل اين مرزوبوم باستانی،کشورعزيزو پرافتخار مان افغاستان حق وصلاحيت داردحتی مسؤوليت ورسالت تاريخی،اجتماعی ومردمی داردتا برمسايل تاريخی ،حوادث تاريخی مسايل اجتماعی ،سياسی ،کلتوری ،فرهنګی ،اقتصادی ،نظامی ،امنيتی ،تعليمی ،تربيوی،اخلاقی،لسانی ،مذهبی وغيره مسايل درهمه عرصه های که به زمان های ګذشته مربوط است يا حوادثی که صورت ګرفته ،قضايای که رخ داده وسپری شده ويادرزمان حال که از ديدونظر ما می ګذرد ويا درحال ګذشتن است ويا درآينده ها به وجودمی آيد و رخ می دهيد وبه ميان می آيد که همه اين مسايل باتاريخ تابناک کشورمان ، باباشنده ګان اصيل وبومی آن همه (اقوام وقبايل ومليتها ساکن درکشور) باهم برابر وبرادر مربوط ومرتبط اند که درين خطه ی باستانی زنده ګی کرده اند ،زنده ګی می کنند وزندګی خواهندکرد،فلهذامسايل متذکره ارتباط مستقيم وناګسستنی وپيوند محکم بايک افغانستان آزاد وسربلند و زندګی وسرنوشت مردم آزادی خواه آن داشته ودارد ،بدين ملحوظ پس لازم وضروی پنداشته می شودتا دررابطه با مسايل فوق الذکر درهمه عرصه ها طور صادقانه وريالستيک دور از تبعيض ،کينه توزی،عداوت ،خصومت وبدبينی هادرزمينه انليزومکث صورت ګيرد نظراندازی شود کمبوديها،نواقص وخلا ها به صورت واقعی،ريالستيک ،علمی ،مدلل ،منطقی وهمه جانبه موردارزيابی، تحليل وتجزيه ،تدقيق ،مطالعه ونقدقرارګيرد وبرجسته ګردد، تا درامورات محوله جاری ودر آينده به حيث سرمشق وپنداز ګذشته وکسب تجارب از ګذشته به منظورتاثير ګذاشتن موثر ومثبت آن درانجام دادن به کارزاروامورات وطنی ،مردمی ، دولتی ،حکومت داری وزيسيت با همی که يکی از جمله ی کاری های بسامهم ،ارزشمند، مثمر،مفيد،عدالت پسند وانسانی به شمار می آيدتا ساکنين اين کشور به حيث يک هموطن وشهروند درکناروپهلوی هم ديګر طور آزادودموکراتيک آن بدون تحقير،توهين ،اذيت وآزار درپرتوی يک قانون اساسی دموکراتيک زندګی کنند وزنده ګی خويشرا با روحيه انسانی به سر رسانند،نه اينکه مسايل وموضوعات وطنی ومردمی تحريف ګردد ويا طورعوام فريبانه انعکاس داده شود، زيرا جوامع عقب مانده ازنظرساختارهای اجتماعی ،اتنيکی ،سياسی واقتصادی وغيره مسايل اساسی وبينادی دارای پرابلم ها ومشکلات فراوان می باشدکه دربيرون رفت وبرطرف ساختن آن به جز از تشريک مساعی واشتراک همګانی همه باشنده ګان آن راه حل ديګری وجود ندارد.
اقای محترم کامجو چندی پيش يعنی دوهفته قبل نوشته مبتذل تانرا درسايت محترم اريايی تحت عنوان (نگاهی اجمالی به نيت و کارکرد های سياسی ((زلمی خليل زاد ، حامد کرزی ، علی احمد جلالی واسلاف شان)) مطالعه کردم همين قدر خدمت تان به عرض رسانم سه (۳)نفر که جناب شما درنوشته تان ازنام های ايشان تذکار به عمل آورده ايد ،ايشان موجود وزنده اندوازهرنګاه مردمان با قوت وباطاقت هم اندمن به دفاع از ايشان اين مطالب را نه نوشته ام ،ازاينکه شما درنوشته غيرادبی وغيرافغانی تان به بابای مردم افغانستان تهمت وتوهين کرده ايدوده ها اتهام وناسزا ګفتن را به ادرس بزرګ مردتاريخ افغانستان درنوشته مبتذل تان انعکاس داده ايد ، وواقعآ که تاريخ را کتمان کرده ايد ،دروغ پراګنی نموده ايد، بدين ملخوظ من ودار به اين نوشته شدم و لازم دانستم تاتوجو شما وهم قماش وهمقطاران محدودوانګشت شمار تان را يک بار ديګر به مردانګی ،شهامت ،خودګذری ،فتوحات ،لشکر کشی ،حاکميت ،حکم روايی وامپراطوری بابای مردمان اصيل وغيورافغانستان ملتفت سازم تايګ بار ديګر تکان بخوريد وبدانيد که ديګرمردم افغانستان درقرن بيست ويکم (۲۱) زندګی می کنند بيداری ملت ها را در ذهن تان فراموش نسازيد ،کنون مردم شريف ،جنګ زده ،متدين ومسلمان افغان اين ګونه دروغ پراګنی ،تفتين ،تهمت ودسيسه تانرا خيلی خوب ميدانند ودرمقابل توطئه ګران ودسيسه کاران اکثريت اقوام ،همه مليت هاافغانستان دريک صف ويک سنګر با شهامت ودليری درمقابل اين ګونه اعمال خصمانه ضدملی قراردارندومطميڼم که قرارخواهند داشت زيرا آنان به اين ګونه اعمال ناشايسته که پيشه ومسلک بعضی ها است خوب پی برده اند ، از شما تقاضا به عمل می آيدلطف نمائيدتادرزمينه هنوزهم هرچی می خواهيد بنوسيد دريغ نه فرماييد تا چهره ضدافغانی تان قبل از قبل خوب روشنتروعيان تر ګردد.
محترم توجوفرمائيد: که اواخرسال ۲۰۰۷عيسوی مصادف با دوصدوشتمين (۲۶۰)ساله ګی اولين دولت مضبوط ومبسوط افغانستان بود، که بدين مناسبت جشن با شکوه وکنفرانس علمی به بزرګداشت از اين روزخجسته درايالت کولن کشورالمان (جرمنی) باابتکارو اشتراک هزاران نفرافغانان مقيم اروپا وثاير کشورهای جهان تعداد از دانشمندان کشورمان از کابل درکنفرانس وسيمنار علمی بدين مناسبت حضور به هم رسانيده بودند ودرين کنفرانس وسيمينار علمی به صدها تن از پژوهشګران ،پوهان،دانشمندان ،تحليلګران،محققين ،نويسندګان ،ژورنالستان ،شاعران،هنرمندان وشخصيتهای علمی وفرهنګی افغان وحتی بعضی ازافغانستان شناسان ومحققين کشورهای خارجی دراين کنفرانس اشتراک ورزيده بودند نوشته ها ومقالات علمی شانرا درين مورد ايراد فرمودند، من هم به نوبه خود می ګويم که اين روز تاريخی واين جشن مردم افغانستان دايم وهميشه برمردم افغان تبريک ،مبارک وخجسته باد.
پس بدون شک دوصدوشتمين (۲۶۰)ساله ګی تاسيس دولت افغانستان وتجليل ازاين روزتاريخی با شاه آن زمان افغانستان احمدشاه بابای ابدالی که موجد اين دولت عظيم مستقل محسوب ميګرددپيوندناګسستنی دارد.
مرحوم غلام محمد غبار تاريخ نويس کشور ما درکتاب افغانستان درمسيرتاريخ درجلد دوهم درصحفه( ۵۹۸) آن چنين مې نويسد: (( احمد شاه را به واسطه خدمات واخلاق وتقوای شخصی اوپدر می خواندند وغازی خطاب می کردند،زيرااحمدشاه تنها پادشاهی بود درافغانستان تاج به سر نمی نهاد،دستارمی بست وچپن وموزه می پوشيد وعوض تخت برزمين مفروش می نشست .))
هم چنان مرحوم عبدالحی حبيبی درکتاب تاريخ مختصرافغانستان می نګارد:(( البته احمدشاه جنګجووفاتح بود،ولی ازتمام فتوخات واعمال عسکری اوظاهربود است که جهانګير،غارتګر،مخرب ومظلوم کش نبوده،اګر کاری به صلح ومسالمت پيش می رفت ،بامسلمانان دست به جنګ نمی بردوشمشيربرروی برادرنمی کشيد.))
به همين ارتباط صفحات (۵۹۳- والی ۶۲۰) افغانستان درمسيرتاريخ وتاريخ مختصر افغانستان ازصفحه (۲۵۴- تا۲۷۱) را لطفآ مطالعه نماييد.
احمدشاه وسندصفحه (۲۶۴) تاريخ مختصرافغانستان :
(( سلامی رسانش به عجز ونياز***** که ای شاه افغان ګردن فراز
منـــم بــــنده تاجــــــدارتــــو ام ***** به فرمان برداری نامدارتوام
من ازلطف توچشم دارم بهی ******برشاه من می کنم اګاهی ))
صفحه (۲۷۰) تاريخ مختصرافغانستان : ((احمدشاه به حيث موسئس افغانستان کنونی ومجدد عظمت مردم وملت افغانستان ،بوجودآورونده يک مملکت متحدوملت واحد درتاريخ ملی ما مقام بلندی داردوبقول علامه اقبال سيالکوتی :
(( ازدل ودست ګهرريزی که داشت ** سلطنت هابردوبی پرواګذاشت ))
وشاعری ديګری دروصف احمدشاه بابا چنين ګفته است مختصری از آن
احمدشاه بابا غـــازی
خدای دی وی له راضی
چې يې وتــــړلـــه ملا
مرهټی دجنګ په پلا
دی رهی سوپه سامان
ورســره وو سرداران
په هندوانويې ملک اورکړ
اسلام دين يې هلته خپورکړ
احمدشاه بابا چنين می ګويد: مهرومحبت قلبی را که با وطن ابايی خود اش داشت درشعر زير اين طور بيا ن داشته است:
ستا د عشق له مينی ډک شول ځيګرونه
ستا په لاره کـــې بايلــــــــي ځلمي سرونه
تاته راشمــــه زړګــــی زمــــا فـــارغ شي
بې له تا مــــې انديښنې د زړه مارونه
که هــــر څه مې د دنيا ملکونه ډير شي
زما به هير نه شي دا ستا ښکلي باغونه
د ډيلـــي تخت هيرومه چې را ياد کړم
زما د ښکلي پښتونخوا د غرو سرونه
د رقيب د ژوند متاع به تار په تار کړم
چې پــــه تـــــورو پښتانه کا ګـــزارونه
د فـــــريد او د حــــميد دور به بيا شي
چې زه وکاندم پر هر لوري تاختونه
که تمامه دنيا يو خوا ته بل خوا يې
زما خوښ دي ستا خالي تش ډګرونه
احمد شاه به دغه ستا قدر هير نه کا
کــــه ونيسي د تمام جهــــان ملکونه
غزل
قـــافـــلــه د عــشق راغلې له کوم خوا ده
پر زړګی باندي مي شپه کا څه غوغا ده
ټـــولـــه يو دی که غلجي که ابدالي دي
ښـــه هـــغـه چـــي يې د زړه ښـيښه صفا ده
چـــي عــمـــل يې د نيـکئ وي مېــــړه هغه
کـــه اغـــوســتــې يـــې ګـــــدله د ختماده
افغانان دي ټوله لاس ســـره یــــو کاندي
چـــي مـــو نن غـــــزا هـــــر لـــوري شاوخواده
بې زحـــمته راحـــــت چــــيری مونده نسي
د احــــمــــد ځکـــــه پر هـــــر لوري غـــــزا ده
همچنان صفحه (۷۹) کتاب درآمدبرتاريخ افغانستان ،تاليف مهدی زاده کابلی ،تاريخ وقايع وسوانح افغانستان را که تاليف علی قلی ميرزا به تصحيح ميرهاشم محدث نګاشته وتحريرګرديده مطالعه نمايد ،ودرصفحه (۴۱) همين کتاب چنين آمده است :
((شاهرخ شاه پسران خودرابا جمعی ازسادات وعلما روانه اردوی احمدشاه نمود وبه مصالحه اش راضی ساخت،مشروط ومقررشدکه در ارض اقدس سکه وخطبه به نام وی زده وخوانده شود ومهر فرامين ،احکام وارقام به نام اوکنن چنانچه سجع مهرشاهرخی بعد ازقبول مصالحه اين بود:
(( يافت ازالطاف احمدپادشاه ****شاهرخ برتخت شاهی تکيه ګاه))
همچنان درکناردولت مضبوط ذکرشده اش اردوی منظم وقوی وجود داشت .که ضروری است ازتعريفی که درمورد اردومنظم احمدشاه بابا (ف – ميرنګ ) يادآوری نموده تذکار به عمل آيد.ميرنګ چنين ګفته است : (هرنوع سازمان نظامی با تمام رشته ها ی خودبا همان ساختارجامعه يي که ازآن به وجود آمده ارتباط ميګيرد.)
اردووسازمان نظامی ابدالی درجريان فتوحات بدست آمده بود،که اين فتوحات شامل قسمت های شمال غرب هندوستان امروز ،شرق ايران وجنوب ترکستان می ګرديد. درنتيجه اين فتوحات يک امپراطوری عظيم ايجاد ګرديد که درآن زمان نيرومندترين امپراطوری اسيای ميانه را تشکيل ميداداين ساحه دارای ده (۱۰) ميليون کيلومترمربع مساحت بود.
سياحان اروپايي وماموران ديپلوماتيک ،اين اردوي شاهان ابدالی را باقشون دولتمداران هندی وايرانی نيمه قرن هژدهم (۱۸) به مقايسه ګرفته درموردکيفيت رزمی آن نسبت به اردوی همسايګانش برتری مشهود رابه اردوی افغانستان آن زمان نسبت می دهند.هسته اين اردومنظم رابرعلاوه (فوجی نظام)ويا (عسکرمنظم) شاهان ابدالی شامل قول اردوي سواره نظام(غلام خانه ياغلام شاهی ) که درقدم اول از عساکر شاه ايران نادرافشارتشکيل ګرديده بود وپس ازکشته شدن اوبه خدمت احمدشاه ابدالی درآمده بودند.جنګجويان دليرقبايل پشتون،تاجيکها،هزاره ها،ازبکهاوثايرمليتهای افغانستان عبارت ميشد.تقريبآ يک ثلث عساکراين قول اردورا قزل باش هايي که ازايران بودندتشکيل ميداد.علاوتآدراين قول اردو مسيحان يعنی ارمن هاوګرجی ها که اصلآ ازايران بودندولی درافغانستان متوطن ګرديده بودند متشکيل ګرديده بود.همچنان يک تعداداعراب نيز دراين قول اردووجود داشتند. فرزند احمدشاه ابدالی «تيمورشاه» درګارد خود برعلاوه اقوام ومليت های پشتون،تاجيک...........وغيره ويک تعداد اقوام ديګر شماری ازاقوام ومليت های مانند جونګرها- کالميکها را که ازنواحې بلخ اورده شده بودند نيز شامل بودند.
دراين قول اردو علاوه ازجنګجويان افغان غلامانی که از حبشه به وسيله نصيرخان بلوچ درطی سالهای (۱۷۵۰ــ۱۷۹۵) ميلادی آورده شده بودندنيزوجود داشت.دراوائل قرن هژدهم درزمان پادشاهی شجاع الملک (۱۸۰۳-۱۸۰۹) درقول اردوي ګاردجنګجويان، هزاره هاکه تعدادآن به پنجصد نفربالغ می شد نيزشامل ګرديد.
اقای محترم کامجو:پس اين جا يک سوال مهم مطرح می ګردد، آن اينکه ،اياشما خودرامی شناسيد که شماکی هستيد،ازکجا هستيد،وچی می خواهيد ؟،درهرمحفل ودرهرجای ازحلقوم خودت نام خراسان را بيرون می کشيد وبامقاومت فرزندان همان شيرمردان روبروی می شويد؟، بلی خراسان وثايرنام های تاريخی کشورمادردرازای تاريخ نام های تاريخی مهين مابوده، اين نام های به هرافغان مايه فخر ،مباهات وبالنده ګی است نام های افتخارآميز وتاريخی اند ومورد تاييد همه ګان اند ولی به جای نام افغانستان هيچګاه نام ديګری نخواهد آمد وباز هم می ګويم نخواهد آمد اين ګفته ام شما ونسل های بعدی به خاطرداشته باشند، تا زنده يک افغان است زنده افغانستان است منظور ازارايه نام افغان خاص به يک قوم ،قبيله ،تبار ومليت مربوط نيست کليمی افغان کليمی پاک وسوچه به همه انسانهای اين سرزمين تاريخی اطلاق می ګردد که ازنظرترمنالوژی درعرصه ملی و بين المللی اين بنام ملت افغان معرفی ،شناخته شده وشناخته می شود.تاريخ کهن کشورما قدامت بيش از (۸۰۰۰)هشت هزارسال را دارا است وکليمی افغان هم يک کليمی تاريخی،مقدس وعام است نه خاص ،بنآبه خاطر شناختن خودت که انشاالله خودت را خوب بشناسی لطفآ صفحات (۵۰- ۵۴- ۵۵- و- ۶۴ )کتاب سرزمين ومردم افغانستان نوشته لوئسيس کليفورد ،ترجمعه مرتضی سعدی چاپ ايران را ،به ارتباط اقوام وقبايل وثاير مليت ها کشور عزيزافغانستان را لطفآ يک بار مطالعه فرماييدومتيقين ای که پاسخ های خوبی در رابطه با مسايل مطروحه تان بدست خواهد آورديد .
چند فرد، از ديوان اشعار وغزليات احمدشاه ابدالی
چي د هند د ملكو فتحه مي روزي سوه
نور ايران لره په توغ په نغــــــــــــــــــاره ځم
***
په برېښنا د توري ژوند كوه "احمده" !
د بري جولان په لور د هر ديــــــــــار كه
***
چي د دې كتاب پښتو وته ارزو سوه
بادشاهي ګويا روزي د پښتـــنو سوه
***
د فريد و د حميد دور به بيـــــا سي
چي زه وكاندم پر هر لوري تاختونه
***
كه شاهي ده كـــه مي سر
ټول به جار كـــــړم تر دلبر
"احمد" سو په ځـــــان خبر
خاوري سو د يـــــار د ور
***
با احترام وبادرودهای صميمانه.mili_tarun@hotmail.com
۱-دپاکستان اټـــومـــی اوذره وی وســـلي دچا په لاس کې دي؟
۲- د پاکستان اټومى اوذره وی وسلي امرېکايی چارواکي يې ناآرامه او پرېشانه کړېدي !
۳- د امريکا د ملي امنيت ستر مشاور وايي: د پاکستان تندلاري د امريکا دپاره خطر دي !
۴- پاکستان پر څلوروهیوادونوباندی اټومی تکنالوژۍ خرڅ کړی دی او سربيره پردی هم پاکستانی چارواکی دالقاعده لاس ته د دغه هیواد د اټومی وسلې وروليدل ناشونې کاربولي!
۵- دامريکادجګپوړ چارواکوڅرګندونې اواندېښنه دپاکستان داټومی اوهستوی وسلو په هکله!
۶-دپاکستان اوسنی وضعه دايران دهغه وخت دانقلاب سره يوشان ته ښکاري !
(۱)
دپاکستان اټـــومـــی اوذره وی وســـلي دچا په لاس کې دي؟
دانټرنيټ دفارسی منابعوڅخه
ژباړونکی : عزيزاحمد خوارمل
دتايم مجلی تردغه سرليک لاندی ((دپاکستان اټـــومـــی اوذره وی وســـلي دچا په لاس کې دي؟دغه مطلب يې وليکل : هروخت چې دپاکستان داټومی اوهستوی وسلوپه هکله پوښتنه رامنځته کيږی ،بيادامريکی واکداران وايي دغه وسلي دباوری اومطمينوخلکوپه لاس اوکنترول کې دي ،داهغسی ډاډ ګيرنه ده چې دروسيی په هکله هم دارنګه ويل کيږی ، چې دغه ډول ويل،ددواړوهيوادونو دجګپوړونظامی قوماندانانودځانی اړيکو څخه هم رامنځته کيږی . امريکايي جګپوړی چارواکی اوس کولای سی چې دپاکستان په اړه له دی ډاډمن کيدونه لاهم ډاډمن وه وسی ،ځکه ددی هيواد (پاکستان) داردواودنظامی قواودوه جګپوړی واکمن قوماندانان دامريکا اوانګليستان سره مستقيمی اړيکی لری ،خپله جنرال پرويزمشرف په انګليستان کې اودده ځای ناستی جنرال کيانی دامريکی په متحده ايالتونوکښی دنظامي زده کړوترښووني اورزوني لاندی راغلی دي .
دتايم دمجلی دګزارش پربنسټ دااوس مهال نه ترسترګوکيږی چې دغه ډاډ دی وکولای شی داوږدمهالی وخت دپاره دوام اوپايښت پيداکړی،ځکه چې دپاکستان داردواودنظامی قواونوی نسل افسران اوصاحبمنصبان دامريکی سره پردي دي ،اودامريکی کنګری هم ددی دووهيوادونوترمنځ ټول نظامی اړيکی يې د(۱۵) پنځه لسوکلونوپه موده کښې دتحريمونوپه چوکات کې محدودکړی وه چې يو هم ددي اصلی دلائيلوڅخه مهم دليل يې دپاکستان هڅه اوزيار داټومی وسلولاسته راوړل بلل کيدل سی .
دکنګری دپيغوره ډک پريکړی نتيجه په خپله راڅرګنډه کوي،هغه افسران اوصاحبمنصبان چې دڅولسيزوکلنوپه موده کې په دی مسلک کې روزل سويدی همدااوس دپاکستان داردودجګپوړوڅوکيواومقامونو دترلاسه کولوپه حال کې دي . دغه افسران به ژراوپه چټکی سره ددی هيواد داردو اودنظامی ډېرومسايلودپريکړووسترواولوړومقامونوته درسيدلواوددی مقامونودترلاسه کولوپه حال کې دي ،چې ددی مهموڅوکيواودمقامونو له جملی نه يو يې هم دپاکستان داټومی اډی،اوهستوي اوذره وی وسلو ترلاسه کول دی . ددی افسرانواوصاحبمنصبانومحلی اوسميز ليوالتيااونږديوالی دامريکاييانو دزغرده څارنی سبب ګرڅيدلی دي چې دغه داردواودنظامی قواودنوی نسل نږدی والی دالقاعدی اودطالبانودځواکونوسره ددی مهمی مسئلی اصلی عامل شميرل کيږی .
” آنتونى زيني“دامريکا يوپخوانی متقاعد جنرال چی ددی هيواد دمرکزی قوماندانی غړی وو،اوکله چې پرويزمشرف په (۱۹۹۸) ميلادی کال کې دپاکستان داردودقوماندان اوددفاع دوزارت ومقام ته ورسيدی دغه امريکايي جنرال هغه وخت وپاکستان ته سفروکړاوواسلام ته ولاړيې، دی وايی : ((دمشرف هغه اصلی اومهم تشويش داووچې دده داردوترنيمايی زياته برخه افسران اوصاحبمنصبان دپاکستان نه بهراودباندی نه، ونوروبهرنيوهيوادونوته نه دی تللی .))
أنتونی زيني په داسی حال کې چې دوي مياشتی مخکې دوروستيی ځل دپاره دپاکستانه څخه ليدنه اوکتنه يی درلود،دی لاتراوسه هم په دی باور دی چې دپاکستان داټومی اډی اوهستوی وسلي په ډاډمنه توګه دمطمينواوباوری خلکوپه لاس اوکنترول کې دي (( دی وايی لاتراوسه پوری داردوافسران اوصاحبمنصبان ددی موضوع کنترول په خپل واک کې لري .)) همدارنګه دی وايی اوودی موضوع ته اشاره کوی چې د(۱۹۹۰) لسيزی دکلنوپه موده کـــې ،ددی لسوکالــنوپه دی واټن کــې دپاکستان دافـــسرانواو صاحبمنصبانوليوالتيااوښه ليدنه پربل خوا اوبل لور باندی صورت وموند.
دپاکستان داردودجګپوړوافسرانوډېرنسلونه به په امريکی اوانګليستان کې روزنه اوزده کړی به يې ليدلی وای،اودهمدی دليل پربنسټ ددی دووهيوادونو ليوالتيا اونږديوالي په نړيوالومسائلوکې به پرمختګ کړی وای مګردپاکستان پرخلاف دکنګری لخواد تحريمونوپه پيل کيدوسره دغه اړيکی يو دبل سره ، په (۱۹۹۰) نهولس سوه نهويم کال کې پری سو .
” آنتونى زيني“دتايم دمجلی دمسوؤل ليکوونکی سره دپوښتنواوځوابونوپه ترڅ کې ويلی يې دی (( دمشرف دتشويشونوڅخه يوهم له دغه موضوع څخه راڅرګنډه کيږی چې دپاکستان داردو،دکښته رتبی اودکښته مقامونوافسران اوصاحبمنصبان ددی اړيکوڅخه ګټه نه دی ترلاسه کړی ،اوپه همدغه دليل سره ممکن دی چې دنړيوالوليوالتيا پرځای داخلی ليوالتيا يې پيداکړی دی .
دپاکستان په اردوکې هغه شميرافسران چې ږيري لري ،دهغوي شمير مخ پرډېريدودي اودکنګری دتحريمونو په لس (۱۰) کلنه موده کښې دمذهبی افسرانواومنصبدارانوشميردپاکستان په اردوکې ډېرسويدي اوپراختيا يې پيداکړی دي .))
(( حسين حقاني )) ، د پاکستان دپخوانيوديپلوماتانواوسياست پوهانو له جملی څخه چې همدا اوس دبوستون په پوهنتون کې داستادپه توګه دنده ترسره کوي،په دی هکله وايی دپاکستان په اردوکې په دی وروستيو کې داسلام پلووبنسټ پالوپه وړاندی په مبارزی کې دوزيرستان په سيمی کې څه ناڅه مقاومتونه رامنځته سوي دی .
دی وايی : (( دغه ډلي چې ددوی شمير هم لږ نه دی مخ ته ترهغه نه چې دځانه سره اودخپل کړ نلاری اومفکوري سره جګړی ترسره نکړی نسی کولای چې دوزيرستان دښورښيانو سره په جګړی کې ور ګډ سی اوجګړه دی وکړی . اوددغه جګړی دکړنلاری اومفکوری نه راڅرګنده کيږی ،چې دهغه پربنسټ ((جهاديان )) دمسلحوقواواستازی دي . دا اوس هغه وخت چې داردو وقواوته دستورورکول کيږی اوامرپرکيږی چې ددوي په وړاندي دی وجنګيږی نسی کولای ددی توپيرسره څنګ ته سره راسی ،اوپه ډېرساده ګی سره پسله دسپټامبر د (۱۱می) يوولسمی نيټی نه ديوی تيليفونی اړيکی په وسيله دجنرال مشرف او دامريکی دغه اړيکی بدلون وموند .))
دامريکا اوپاکستان نظامی مرستی وروسته دسپټامبر د(۱۱می) يوولسمی نيټی څخه دسره پيل سو . ځکه دامريکی هيواددپاکستان دهيوادپه ملګری سره ودی ته اړ ووچې په افغانستان کې داسامه بن لادن وبي وسلی کولوته ددغه هيواده څخه کار واخلی . مګر پاکستانيان له دی کبله دامريکی دچلندبدلون چې دپاکستان په وړاندی يې درلودل په غصه کړی وو، اوله دی امله ددی دووهيوادونوترمنځ اړيکی په ټيټه سطحه سره پاته سوی دي .
ان آنتونى زين وا يی (( ددواړوخواو يودبل په وړاندی په زغرده بی اعتمادی سره چې په دی منځ کې شته دی ،اودهغه ريښی دافغان اوانګليس لمړی جګړی ته اودپخوانی شوروی اتحاد سره وجګړی )) ته مخه کيږی .اوموږ پاکستانيان مودزرهاووافغان ګډوالوسره مويوځای ،يوازی پری ښودل او پسله د هغه نه چې تريخګرودسپټامبر(۱۱مه) يوولسمه پيښه يی رامنځته کړبيا موږ په ډيره مينه سره ددوي ومرستی ته موور وډانګل .))
دپنتاګون جګپوړی چارواکی وايی چې په دقيقه توګه مخ ته دمخه سره نسی کولای چې ووايوچې دمشرف پريکړه دبيړنی حالت اعلانول کيدی سی داسلام پلووبنسټ پالودمخامخ جګړی سبب به وګرځی اوکه ونه ګرځی ؟ نوپه دی هکله دپاکستان دافسرانواودصاحبمنصبانوله جملی نه يو يی داهسی وايی : ((په ډاډمنه توګه دبيړنی حالت داعلانول پيل ،په لنډوخت کې ښه نتيجی به رامنځته کړی ،اوکه هيوادپه يوداهسی ماتيدونکی شرايطوکې دوام او پايښت ومومي ،ددغه پيل نتيجی به هم له منځه ولاړسي .))
دپنتاګون دجــګپوړوچارواکـــوپه حـواله ،دامريکی دهيوادد(۳۰۰) ددريوسووميليونه ډالرو دتسليحاتو
خرڅلاو،اودڅيړنيزی طرحو او وړانديزونودپاره نوری مرستی په نظرکی نيول سويدی،او(۳۲) دوديرش ميليونه ډالره،داساسی قانون داجرااتودترسره کولوپه خاطراودمخدره ټوکيوپه وړاندی په مبارزه کې ،اودوه (۲) ميليونه ډالره دنظامی زده کړی دپاره په پاکستان کې ترکارلاندی نيول سوی دی .
آنتونى زينى دهغوکسانوله جملی څخه دی، اودی هم وايې چې دپاکستان داردوپه وړاندی بايددتنبهی .ګواښ اوتهديده څخه کاروانه خيستل سی اوپه دی هکله مخالفت کوي اوباوری دی چې د(۱۹۹۰) ميلادی کال تحريمونه منفی اوتاوانی نتيجی يې رامنځته کړ، دی وايی : ((ديوهيواد واردوته ګواښ اوورباندی تهديدکول اوپرورباندی قهرکيدل ،دسياسي پريکړودرامنځته کولوددليل پربنسټ ،ددوی لخوا ساده اواسانه کار ندی . دی وايی ما کلــونه،کلــونه کله چې ديوهيواددمشکلاتواوپرابلمــونو اودبـــشری حــقونواو
نورومسائلوپه هکله چې رامنځته کيدل ديونظامی قوماندان په توګه کله چې می دندی ترسره کول امراوقومانده می دهغه داردواونظامی ځواکونوپه هکله ما ترلاسه کول .اوياکله چې موږ همداسی کړني به ترسره کول ،دغه کړني په واقعيت کې ددی معنا اومفهوم يې درلود چې ګواکی موږپرخپل ځان موګولی اوروه ولی دي .))
(۲)
د پاکستان اټومى اوذره وی وسلي امريکايی چارواکي يې ناآرامه اوپر ېشانه کړېدى !
په ملگرو ملتونو کې د امرېکی پخوانى سفېراواستازی جان بولټن په ټينګارسره وويل:نړېوال امنېتى کارپوهان د پاکستان سياسي ناامنی اوبې ثباتۍ پرېشانه اوناأرامه کړېدى، هغوى سوچ کوى چې ددى بې ثباتى اونا امنيوپه نتېجه کـــې کيدی سي چې دپاکستان اټـــومى وسلـــې د اسلامـى سخت درېځو اوافراطيو
کړيولاسته ورولوئږی .
د امرېکايو زېات شمېر جګپوړی چارواکى وايي چې د نړۍ نهواعلان شووو اټومى وسله لرونکې هېوادونه او نااعلان شوو اټومى وسله لرونکي هيوادونه ېوه يې هم دامرېکا چارواکی يې دومره ندی پرېشانه اونا أرامه کړې لکه په هغه اندازه چې امريکايی چارواکى يې په واشنگټن کې د پاکستان اټومى اوذروي وسلي پرېشانه اونا أرامه کړېدى.
د پاکستان دخاوری د سرحدي سيمي ېو ه برخه خاوره دېاغېانواودتريخګروپه کنترول کې دی .چې دغه پيښه ډېری اندېښنى يې په دې اړه رامنځته کړي دي ،اوياداهسى دی رامنځته نه شی چې جنرال پرويز مشرف دی د خپل حکومت او ېا د خپل فوځ کنترول د لاسه ورکړى او دا بې کنترولي دی د اټومى وسلی توکی او نقشی، پلانونه او داسى نوروموادو لکه وغنى شويو ېورانېمو ته ور خپره شى.
په ملگرو ملتونو کې د امرېکا پخوانى سفېر جان بولټن د امرېکا دخبرى تلوېزېون سى ان ان CNN- –سره په يوی مرکۍ کې ووېل: پاکستان په ډېر خطرناک وضعه اوحالت کې دى.
هغه دامرېکا چارواکي يې ودې ته وهڅول چې د دې نه پرته په نورو مسائلو باندى هم غور وکړى چې په پاکستان کې په دېموکراتېک ډول سره حکومت وشى اودغسی حکومت دی رامنځته شی .
هغه ووېل چې د پاکستان داټومى وسلي خوندى ساتل دټولومهمو خبرو د لېست په سر کې دی هرومرودغه موضوع ته په ځير سره وکتل شى.
د پاکستان د اټومى چارو کارپوه انجنېر عبدالقدېرخان لاپخواپه دې باندی اعتراف کړېدى چې هغه اټومى علمی معلوماتونه، وساېل اونور مواد دلېبېا، شمالى کورېا اوداېران وهيوادونوته ورکړی اود دوی سره يې په دی هکله مرستی کړی دی .
(۳)
د امريکا د ملي امنيت ستر مشاور وايي:د پاکستان تندلاري د امريکا دپاره خطر دي !
د امريکا د ملي امنيت مشاور سټيفن هيډلي هم څو ورځې مخکې په يوه تلويزيوني خپرونه کې د پاکستان وروستی پيښې يې دتشويش وړ وبلل او وي ويل چې د امريکا دولت به د نوي استخباراتي رپوټونوترڅيړني وروسته په راتلونکې اوونۍ کې ددی پيښوپه هکله خپل عکس العمل وښيي.
هغه زياته کړه ((په پاکستان کې ددی تيرو څومياشتو پيښي د تشويش وړ دي او موږ يې ځواب ورکوو.دا پيښي وموږ ټولو ته را په يادوي چې د تريخگری پر ضد مبارزه يوه اوږده پروسه ده او تر ډيره وخته به له زموږ سره وي .
د امريکا د ملي امنيت مشاور سټيفن هيډلي په دی اړه وايی :په نظرکې دی چې په همدې راتلوونکوڅوورځو کې و کانگرس ته په وړاندي کيدونکی استخباراتي رپوټونوکې به د پاکستان او دافغانستان تر منځ په سيمو کښې د قوی شوو تريخگرو يادونه وکړي. د جمهوري غوښتونکې سناتور او د وسله وال پوځ د کميټې د غړي جان وارنر په هاند اوسوچ اسامه بن لادن په همدې سيمه کې پټ اوغلی شوی دی.
هغه وويل، ”موږ ټول بايد تشويش ولرو. پاکستان د يوه نازک سياسي حالت سره مخامخ دی. دجمهوری رياست دپاره ټول تاکنی نږدې دي او موږ هيله منديو چې پرويزمشرف يې وگټي. په عين حال کې څو ډوله وسله والې ډلې د هغه مخالفت کوي، په داسی حال کی چی پاکستان اټومی وسله هم لري. زما په هاند جمهور رئيس مشرف تر خپله وسه هره څه کوي اوزيارباسی ترځو د بن لادن په نيولو کې هم زموږ هڅو ته لار برابروي او په قوی گمان سره دالقاعدی مشر بن لادن د پاکستان او افغانستان ترمنځ په سرحدی سيمه کې پټ دی.”
په واشنگټن کې د پاکستان په اړه،دغه خبراتری اوبحثونه په داسې وخت کې صورت ومومی چې څوورځی مخکې دديره اسمعيل خان په سيمه کې د پوليسو د استخدام په يوه مرکز کې په يوځانمرگي بريد کې (۲۶) شپږويشت تنه ووژل شول او پنځه ديرش تنه نور ټپيان شول.
د هغې نه وروسته چې د وزيرستان د تندلارو وسله والووياند د حکومت سره د سولې د تړون د ختميدو اعلان وکړاوبيا يې وويل چې په ځانمرگي بريدونو کې اويا تنه وژل شوي دي. همدارنګه د پاکستان حکومت پر سره جومات باندی د بريد په ترڅ کې د صوبه سرحد زياتره سيمو ته د تاوتريخوالي د مخنيوي دپاره زرگونه ځواکونه ليږلي وه خو د همدی سربارانو او پوليسو نه په دوو ورځو کښې( ۴۴) څلويښت تنه مړه او تر سلو زيات ټپيان شول. وهمدی ستونزو ته په ژوره کتو سره بايدووايوچې په پاکستانی اولس کې دا تشويشونه مخ په زياتيدو دی او د دې امکان رامنځته سو چې جنرال پرويز مشرف دی اضطراري اوبيړنی حالت او وضعيت اعلان کړي او راتلوونکي ټول تاکنی دی وځنډه وي.
خو سياسي کارپوهان اوڅيړونکی دا هم وايي چي پرويزمشرف د همدې جنګجالونو له امله د واشنگټن چارواکو ته دا باور ورکولی شي چې د اسلامي نړی د يوازيني اټومي وسلې درلودونکي هيواد دمشرپه توګه، د هغوی کلک پلوي دی .
همدارنګه امريکايی چارواکي څوځلی په پاکستان کی د ترورزم پرموضوع باندی غونډي کړي دی ،اود تريخگرۍ خلاف نړيوالې جگړه د ٢٠٠١ ميلادی کال راپه دی خوا دالقاعدی پرضدمبارزه اوجګړه راپيل سويدی ،مګردغه تريخګره ډله هم بي سارې غښتلې شوی ده.
چارواکي د امريکا د ټرورسټي ضد مرکز د راپور پربنسټ وايی ،وروسته له هغه چی د پاکستاني چارواکو او قبايلو ترمنځ تړون لاسليک شوی دی القاعده د پاکستان په شمال لويديزه برخه کې ځالې او پټ ځايونه يې جوړ کړی دي .
راپورټونه څرګنډه وي ،چې د تړون وروسته د قبايلي سيمي څخه د پاکستان د دولت اودحکومت شتون نورپه دی سيمي کښی پای ته رسيدلی دی او په نتيجه کي ودی سيمي ته د ټرورسټانو تګ اوراتگ آزاد شوی دی .
همدارنګه دهغوموثقواورښتينوراپورونواواطلاعاتو پربنسټ دپاکستان دولت دا يې منله وو چې د اټومی انرژۍ وبين المللی سازمان ته يې زاړه سنترفيوژ برابرکړی وه اوپه همدی ډول د پاکستان دبهرنی چارو وزير خورشيد قصوری دتير اپريل په مياشت کې ،په اسلام ابادکی د خبريالانو سره د مرکی په ترڅ کی ويلي يې وو:(( پاکستان د يوه اټومی ،هستوی او ذروی هيواد په توګه د بين المللی وجيـبـی په نظر کی نيولو سره په اصولی توګه پريکړه وکړه چه د اټومی انرژۍ بين المللی سازمان ته زاړه سنترفيوژ برابرکړی ترڅو د ايران د ذروی مسئلی د پلټنی په بهير کی له نوموړی سازمان سره مرسته وکړی. )) په همدی ډول سره قصوری ويلي يې وه ، ((پاکستان د خپلوذروی جوړښتونو په هکله هيڅ تفتيش ته به اجازه ور نه کړی ترڅوددوي داټومی اوذروی وسلوڅخه څارنه اوليدنه کتنه وکړی . هغه دغه خبره هم څرګنده کړی وو چې په اټومـــی اوذروی خـــپرونوکــې پاکستان لاس نه لـــری حال داچـې ددغه پروګرامونوبهيراواړوندڅـــيړنی ونورو
هيوادونوته ورنقل سوی دی اود پاکستان دولت داټومی او ذروی وسلو د خپرونی په فعاليت کی په روښانه اوښکاره ډول سره لوی لاس لري ./
(۴)
پاکستان پر څلوروهیوادونوباندی اټومی تکنالوژۍ خرڅ کړی دی او سربيره پردی هم پاکستانی چارواکی دالقاعده لاس ته د دغه هیواد د اټومی وسلې وروليدل ناشونې کاربولي!
دواشنګټن پوسټ ورځپاڼې دامريکا ديوی جګپوړی چارواکې دويناپربنسټ وليکل : چې دامريکی هيواددپاکستان د اټومي،هسټوی اودذره وی اډی دوسلو دساتنې دپاره يې يواړين اوسملاسی پلان په دی اړه جوړکړی دی
واشنګټن پوسټ ورځپاڼې وليکل دپاکستان د اټومي هسټوی اودذره وی وسلودساتنې عمليات چې دسپينې ماڼۍ د چارواکو دانديښنې سبب ګرځيدلی دى دغه موصوع اوپلان ډېر پيچلي مسئله د ي
همدارنګه دامريکی د مشرانو دجرګې دبهرنيو چارو د اړيکودکميټې غړي سناتور جوزيف بايډن يې هم دپاکستان اټومي اوهستوی وسلودکنترول ،امنيت اودساتنی موضوع په ټيڼګه سره انديښمن کړی ده .
دامريکا دولسمشرۍ په راتلونکو ټول تاکنوکښې دډيموکراټ ګوند نوماندی سناتور جوزيف بايډن وويل: پاکستان نه يوازې حرارتي اټومي بم لري بلکې داسې توغندي هم لری چې کولاى شي دغه ډول بمونه مديترانې ته ورسوي اودپاکستان دااوسنی ناامنی اوکړګيچن حالت د دغه مسئلی په هکله دواشنګټن دانديښنې سبب ګرځيدلی دي چې داسې دی ونه سی ، چې دغه وسلې په پاکستان کې په دا اوسنی ګډوډۍ او دکړکيچ درامنځته کيدو په بڼه کې دغليمو ډلو لاس ته و رلويږی .
يوه بله خبره ،هغه داچې دپاکستان جګپوړوچارواکو، دپاکستان اټومي ټيکنالوژۍ وتريخګرواوو القاعده ته د اړونده ډلو دلاسته رسيدواودلاسته راوړلو په زمينه کې دامريکا دځينو دولتی چارواکو اندېښنه يې بې بنسټه وبلل .
دپاکستان دباندنيوچارود وزارت ويندوى محمد صادق تيره (دوشنبه) په يوه مطبوعاتي کنفرانس کې وويل تريخګرې ډلې دپاکستان داټومي وسلو ومرکزته نفوذ نه شي کولی او دپاکستان اټومي جوړښتونه ته دالقاعده او نورو تريخګرو ډلو دنفوذ په هکله هر ډول ګومان او اټکل بې ځايه اوناحقه خبری دى .
دامريکا ځينو چارواکی ويلي دي چې ممکن دپاکستان اټومی اوهستوی وسلې دالقاعده شبکې دغړيوولاس ته ورولويږی .اوپه همدې ډول پاکستان او هم نورهيوادونه په دی باور دی اودا منی چې ددغه هيواد اټومی تکنالوژي همدغسی چې پر شمالي کوريا،ايران،ليبيااوسعودي عربستان هيوادونوباندی پلورل شوې دی،بيابه زموږدښمنان هم جوړی شوی وسلی ترلاسه کړی ،اوهمدارنګه پاکستاني چارواکي پرنوموړی هيوادونوباندی داټومی تکنالوژی دخرڅلاوکار دخپل هيواد داټوم بم دپلار قديرخان له خوابولی اووايې چې هغه په دی کارتورن اوپړ دی .
(۵)
دامريکادجګپوړو چارواکوڅرګندونې اواندېښنه دپاکستان داټومی اوهستوی وسلو په هکله!
دامريکا ددفاع وزارت وويل چې دپاکستان دسياسي ګړکيچ اوامنيتی ناکراريوله امله ددغه هيوادداټومی،ذروی اوهستوی وسلو دامنيت په هکله اندېښمن دي .
تردې مخکې يوبل جګپوړي امريکايي جنرال،دپاکستان اټومی ذروی اوهستوی وسلي يې دامنيتی له کبله داندېښنې وړ بللې،او ويلي يې دی چې دپاکستان دهيوادامنيتی اوسياسی وضعيت مخ په خرابېدو دي اوښايي چې ددغه هيواداټومی ذروی اوهستوی وسلي دی دسخت دريځو اوتريخګرولاس ته ورلويږي .
څوورځی مخکی د پينتاګون دمطبوعاتي دفتروياند وويل : همدااوس مهال دامريکی دولت له دی کبله کومه اندېښنه نه لری اوموږباورلرو چې دپاکستان اټومی ذروی اوهستوی وسلي دپاکستان ددولت له لوری په ډاډمنه توګه خوندي دی اوپه مناسب ډول سره ترکنټرول اونظارت لاندې دی .
همدارنګه تېره اوونۍ دامريکا دپوځی قواودستر درستيزدعملياتورئيس ډګرجنرال کارتر هم ويلي يې وو دامريکا پوځ وروسته د هغه چې جنرال پروېزمشرف بيړنى حالت يې اعلان کړ،اواوس مهال په پاکستان کې وضعيت بدلون موندلی دی په هيوادکې سيا سي اوامنيتی ګرکيچ رامنځته سويدی ،امريکايي چاوراکی دپاکستان دهيوادداټومی ،ذروی اوهستوی وسلو له کبله ډېراندېښمن دي .
برسيره پردغه دامريکی دجګپوړي پوځي چارواکی باندی،چې په دی هکله اندېښمن دی ،بلکی دډېرونورو لوېديځوهيوادونوڅارونکو هم خپله اندېښنه يې دپاکستان داټومی، ذره وی اوهستوی وسلو په هکله ښودلی اوڅرګنده کړې دی ، او دوي وايي چې پاکستان دا اوس مهال د آخ اوډب اوګډوډۍ پرلور روان دى .
(۶)
دپاکستان اوسنی وضعيت دايران دهغه وخت دانقلاب سره يوشان ته ښکاري !
ګری سيک په يو يادداښت کې وليکل :کله چې دپاکستان دا ننی پيښي سياسي کړګيچ اوناامنی وينواوکه ښه ورته ځير سودا هغه ْښکېلل دی چې موږپه ايران کې دهغه سره اخته سولو،موږخپل ټول واک ديونفردواک پراخيستلو اودهغه دواک پرساتلوباندی خرڅول، (دايران پرپخوانی شاه،اوپردا اوسنی مشرف )باندی ، په داهسی حال کې چې موږدخپلو ګټودساتلودپاره ددوي لخوا هيڅ پرځای اومثبت ځواب نه دی ترلاسه کړی،.پاکستان يوټروريسټی ګواښ /اواټومی خطرناکه سيمه ده چې موږپه تيروتنوسره دغه مسئله موپرصدام حسين ور وتپل اوپرهغه مو ور واړول.
دامريکا اړيکی اودرونداعتماد پرپرويزمشرف باندی لکه دامريکا اړيکی اوتړون چې دايران دپخوانی شاه سره وي ،څرګنده کيږی .
لوس آنجلس تايمز دګری سيک دکلمبيا دپوهنتون لوی څيړنونکی ،چې دی پخوادملګروملتونودسازمان دامنيت دشورا ی غړی د ژرال فورد،جيمی کارتراورونالدريګن دجمهوری رياست په وخت کې وو،دی په خپل يوه مقاله کې دپاکستان دا وروستی وضعيت دايران دهغه وخت داسلامی انقلاب درامنځته کيدوپه شان بولی اوپه دی هکله يې وليکل : هغه څه چې موږيې نن وينوپه رښتينی توګه لکه دهغو ورځو په شان دی چې په ايران کې دپخوانی شاهنشاهی نظام په وخت کې صورت يې ومونداوبيا رامنځته سو، دامريکی بهرنی سياسي وروستی موخي داپران په هکله په پخوانی شاهنشاهی رژيم کې ډېردرونداوځانګری ځای يې پرايران باندی تپلی وواوايران يې ودی ته اړايستلی وو. چې امريکائيانودفارس دخليج دسيمي ټول مسؤوليتونه يې دايران دپخوانی (شاه) پراوږوباندی ايښی وه ، او دامريکی ددغوکړنو په کاراخيستلوسره په نتيجه کښی دايران داخلی حالت اووضعيت دنه تيڼګښيت اودناامنيوسبب وګرځيدی اودامريکا دولت بيله داچې دايران دشاه څخه ملاتړ وکړی بله لاره ورته نه وه ،مګرڅه ناڅه دغه باوراوډاډخوموجودوو چې دوضعي دپراختيا په وخت کې شاه وکولای سی چې پرخپلو ځواکونوپاندی په تکيه کولوسره دامريکا په ملاتړسره دکړګيچن حالت اووضعيت په وخت کې پرداخلی رابرسيره سوی زمانی مشکلاتو باندی بريالی سی ،مګرپه عمل کې داځانګری اومشخص سوچې دايران شاه هغه وخت يې ،دوضعی اوحالت دکنترول دپاره کارپيل کړ چې وضعيت اوحالت دلاسه اودکنتروله څخه وتلی وو.دغه بی ګټي اوبيکاره سوچونه اوسياستونه راڅرګنده کړل چې حتی دامريکی پرضد دتوطئی نه ډک دډېروفکرونو،سوچونو او دباورونو درامنځته کولوسبب دايرانيانودپاره وګرځيدی اودغه مئسله ترهغه ځايه پوری ورسيدل چې ايرانيانوخپلی ګټی يې دنوروارمانونوپه دفاع کې پيداکړ .
دسپينی ماڼی مشاوردايران داسلامی انقلاب په هکله يې وليکل : کله چې دپاکستان ننی مسائل وينواوکه سم ورته ځيرسو نوټوله هغه خاطری بل ځل زموږفکراوذهن ته راځی داهغه راښکيلل دی چې په ايران کې موږامريکائيان ورسره لاس اوګريوان اومخامخ سولو. موږخپل ټول واک مو،ويوکس(ويوشخص) ته دواک درسيدواودده دواک دساتلودپاره خرڅ کړ،لکه پخواچې مودايران پر(شاه ، اوهمدا اوس پرپرويزمشرف ) باندی خرڅه وو، په داهسی حال کې چې موږخپل دګټودساتلودپاره ددوي لخوا هيڅ پرځای،وړ اومثبت ځواب نه دی ترلاسه کړی .
پاکستان نن يواټومی ،هستوی اوذره وی ځواک دی ،اوپاکستان نن ترايران ډېرخطرناکه دی ! که حکومت دسونی مذهبوبنسټپالواودطالبانوپلاس ورولويږی،ډېرسترخطرسيمی ته رامنځته کيږی اوسيمه دګواښ سره مخامخ کوی .که بنسټ پال په پاکستان کې واک ترلاسه کړی يوستر ګواښ دهندوستان اودسيمی دهيوادونودپاره به وي. پاکستان همدا اوس دنړيوال تروريسم دروزنی مرکز دی . اسلامی تندلاری ډلی دالقاعدی اوطالبانوپه شان دپاکستان په خاوره اوپه نوروګاونډيوهيوادونوکښې لکه دافغانستان په هيوادکې ريښی يې ځغله ولی دی. پاکستان يوتروريسټی /اټومی خطرناکه سيمه ده چې موږپه تيروتنی سره دغه اټومی مسله دصدام وغاړی ته مو ورواچول اوپرده مووروتپل
ګری سيک ددی موضوع په ادامه سره وليکل : يودموجوده مخنيوی څخه دايران دانقلاب سره په لمړی پړاوکې مخا مخ کيدل،اودهراړخيزتاثيراتومسائلوڅخه دغه مسله وو چې هيڅوک داهسی مناسب ايډه او عملی فکريې دوړانديزدپاره يې نه درلود. اوهمدااوس هم دپاکستان داوسنی وضعيت اوحالت دپاره هيڅ ډول وړانديز نسته اوهمداشان وضعيت په جريان کې دی ،اوښه به داوی چې دمخامخ کيدواودجګړی کول اوپه دی انتظارکې چې وضعيت اوحالت خپله په خيله سره رامنځته کيږی .نورعملی تدابيردی وسنجول سی اورامنځته ته دی سی،.بايد په صادقانه توګه ووايم چې موږهيڅ ډول دحل عملی اومناسب کړنلاره ددی مشکل دحل دپاره نه لرو،که څه هم ډېری بدی پيښی به رامنځته نسی ،مګرددی خاصی سيمی دپاره په ځانګړی توګه نه سوکولای چې دوړاندی اومخ ته دمخه د فکرکولود لاری دی چلندورسره وکړو ./